Wstęp
Maria Stelmach, z domu Kuczbańska, to postać, która na stałe wpisała się w historię polskiej polityki i ruchu robotniczego. Urodzona 5 września 1903 roku w Żyrardowie, przez całe życie była związana z przemysłem włókienniczym oraz działalnością społeczną. Jej kariera zawodowa i polityczna odzwierciedla zmiany zachodzące w Polsce w okresie PRL, a także pokazuje zaangażowanie kobiet w życie publiczne. Maria Stelmach była nie tylko pracownicą tkalni, ale również przodownikiem pracy socjalistycznej oraz posłanką na Sejm PRL I kadencji.
Wczesne lata i praca zawodowa
Początek kariery zawodowej Marii Stelmach przypada na rok 1915, kiedy to podjęła pracę jako niańka. W 1922 roku znalazła zatrudnienie w tzw. bawełniance, a sześć lat później rozpoczęła pracę w tkalni żyrardowskiej. To właśnie tam zdobyła doświadczenie, które później wykorzystała w swojej działalności politycznej i społecznej. Praca w ciężkich warunkach przemysłu włókienniczego nie tylko kształtowała jej charakter, ale także ukierunkowała jej dalsze działania na rzecz poprawy warunków życia robotników.
Działalność polityczna
Po zakończeniu II wojny światowej Maria Stelmach związała się z Polską Partią Robotniczą. Od marca 1945 roku aktywnie uczestniczyła w organizowaniu komórek partyjnych w tkalni oraz pełniła rolę agitatorki i kolporterki prasy. Jej zaangażowanie w propagandę socjalistyczną było znaczące, zwłaszcza w kontekście przygotowań do głosowania ludowego oraz wyborów do Sejmu Ustawodawczego w latach 1946-1947.
Przodownik pracy socjalistycznej
W latach czterdziestych Maria Stelmach wykazywała się niezwykłą wydajnością jako pracownica tkalni, osiągając 180% normy produkcyjnej. Taki wynik sprawił, że została uznana za przodownika pracy socjalistycznej, co było dowodem na jej zaangażowanie i determinację w dążeniu do poprawy warunków pracy oraz życia robotników.
Członkostwo w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej
W 1948 roku Maria Stelmach była delegatką na zjazd zjednoczeniowy Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej, co przyczyniło się do powstania Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR). W ramach tej partii pełniła różne funkcje, m.in. członka Plenum i egzekutywy Komitetu Miejskiego PZPR. Jej działalność partyjna była integralną częścią życia społecznego Żyrardowa.
Rola w mediach lokalnych
Dzięki swojemu zaangażowaniu Maria Stelmach weszła również w skład Kolegium Redakcyjnego „Życia Żyrardowa”, lokalnego organu prasowego, który miał na celu informowanie mieszkańców o wydarzeniach lokalnych oraz propagowanie idei socjalistycznych. To kolejny aspekt jej działalności, który dowodził jej oddania sprawom społeczności lokalnej.
Mandat poselski i późniejsza kariera
W 1953 roku Maria Stelmach zdobyła mandat posłanki na Sejm PRL I kadencji, reprezentując okręg Pruszków obejmujący również Grodzisk Mazowiecki i Żyrardów. Zastąpiła na tym stanowisku zmarłą Dorotę Kłuszyńską. Jako posłanka była zaangażowana w prace legislacyjne oraz dbałość o interesy mieszkańców swojego okręgu. Po zakończeniu kadencji kontynuowała pracę w tkalni, co świadczy o jej chęci pozostania blisko ludzi i ich codziennych problemów.
Odznaczenia i wyróżnienia
Maria Stelmach była odznaczona wieloma medalami i wyróżnieniami za swoją działalność społeczną i polityczną. Otrzymała m.in. Srebrny i Brązowy Krzyż Zasługi oraz Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Dodatkowo została uhonorowana Medalem „Za udział w walkach w obronie władzy ludowej” oraz Złotymi Odznakami Ligi Kobiet Polskich i Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Jej osiągnięcia zostały docenione nie tylko przez lokalne środowisko, ale także przez instytucje państwowe.
Zakończenie
Maria Stelmach zmarła 13 października 1985 roku w Żyrardowie, pozostawiając po sobie ślad jako jedna z ważnych postaci polskiego ruchu robotniczego. Jej życie to przykład determinacji i zaangażowania kobiety w trudnych czasach PRL. Dzięki swojej pracy zarówno jako robotnica, jak i polityk, Maria Stelmach wpisała się na stałe do historii Żyrardowa oraz Polski Ludowej, stanowiąc inspirację dla kolejnych pokoleń działaczek społecznych.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).